शिका, कमवा आणि तुमची ओळख बनवा

आताच्या नव्या युगातील विद्यापीठात, प्रवेशाच्या वेळीच आपण उद्योगाशी जोडला जातो.आता तुम्हाला इंडस्ट्रीच्या कसोटीवर प्रवेश मिळेल. जर तुम्ही प्रवेश मिळवण्यात यशस्वी झालात, तर तुम्ही शिकत असताना कमवायला लागाल आणि शिक्षणानंतर तुम्ही अभ्यासक्रमासाठी निवडलेला उद्योग तुम्हाला चांगल्या पगाराची नोकरीही देईल.कौशल्य विद्यापीठांच्या अभिनव प्रयोगाने वर्गशिक्षण आणि औद्योगिक कार्याला 'एकाच माळेचे मणी' बनवले आहेत. दोघेही एकमेकांचे आधार बनल्यामुळे रोजगार क्षेत्रात विद्यार्थ्यांचे महत्त्व वाढले असून या प्रयोगामुळे शिक्षण आणि रोजगारही एकाच माळेचे मणी बनले आहेत. 

शिक्षण पूर्ण करणे आणि नोकरी मिळणे यात वेळेचे अंतर नसावे. म्हणजेच शिक्षण संपल्या संपल्या नोकरी मिळायला हवी. अशी इच्छा प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या मनात असते.स्पर्धेच्या युगात ही इच्छा अधिकच प्रबळ झाली आहे.विद्यार्थ्यांची ही आकांक्षा पूर्ण करण्यासाठी नव्या युगाच्या गरजेनुसार विद्यापीठीय शिक्षणाचे स्वरूपही बदलत आहे. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या नव्या व्यवस्थेसह विद्यापीठांमध्ये प्रवेशाच्या वेळी विद्यार्थी थेट त्यांच्या रोजगारदात्यांशी जोडले जातात.प्रवेशासाठी अर्धी परीक्षा विद्यापीठाकडून घेतली जाते आणि पायाभूत परीक्षा उद्योगाच्या प्रतिनिधींकडून घेतली जाते. इथूनच तुमची क्षमता इंडस्ट्रीच्या नजरेत येऊ लागते. 

विद्यापीठातील अभ्यासक्रमादरम्यान, उद्योग तुम्हाला कामासाठी बोलावतात आणि तेही सन्माननीय मोबदला देऊन, ज्याला 'ऑन द जॉब ट्रेनिंग' म्हणतात. तेथून विद्यार्थ्यांच्या रोजगारासाठी जमीन तयार होऊ लागते. अशा इन्स्टिट्यूटमध्ये प्रवेश घेऊन तुम्ही तुमच्या नोकरीच्या संधीही वाढवू शकता. अशा प्रकारची नवनिर्मिती असलेली विद्यापीठे हरियाणातून सुरू झाली. देशातील पहिले सरकारी कौशल्य विद्यापीठ 'श्री विश्वकर्मा कौशल्य विद्यापीठ' 2017 मध्ये पलवल येथे स्थापन करण्यात आले. देशातील इतर विद्यापीठांमध्ये दिल्लीतील दिल्ली कौशल्य आणि उद्योजकता विद्यापीठ, आसाममधील आसाम कौशल्य विद्यापीठ, सिक्कीममधील सिक्कीम कौशल्य विद्यापीठ, जयपूरमधील भारतीय कौशल्य विकास विद्यापीठ इ. विद्यापीठाचा समावेश आहे.  

श्री विश्वकर्मा कौशल्य विद्यापीठाची रचना अशा प्रकारे केली आहे की उद्योग आणि विद्यापीठ वर्ग या एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत. आपल्या रोजगारदात्यासाठीच्या दिशेनुसार आणि अपेक्षांनुसार आपण तयार होत आहोत असे विद्यार्थ्याला वाटते आणि बदलत्या काळातील हे विद्यापीठ विद्यार्थ्यांना उद्योग उपयुक्त शिक्षण देत असल्याचा विश्वास नियोक्ता उद्योगाला प्राप्त झाला आहे.श्री विश्वकर्मा कौशल्य विद्यापीठ सुमारे 43 विविध अभ्यासक्रम चालवत आहे. यात डिप्लोमा आणि पदवी स्तरावरील अभ्यासक्रम आहेत. त्यात व्यवस्थापन, अभियांत्रिकी, उपयोजित विज्ञान आणि मानविकी यांचा समावेश आहे.विशेष म्हणजे येथे 15 वेगवेगळ्या डिप्लोमा कोर्सेसमध्ये फक्त 10वी पास विद्यार्थीच प्रवेश घेऊ शकतात. तीन वर्षांच्या डिप्लोमा दरम्यान, एक वर्ष विद्यार्थी उद्योगात घालवतात. येथे ते केवळ व्यावहारिक काम शिकणार नाहीत, तर त्यांना दरमहा मानधनही मिळते. डिप्लोमामध्ये इलेक्ट्रॉनिक्स, मॅन्युफॅक्चरिंग, कॉम्प्युटर सायन्स आणि इन्स्ट्रुमेंटेशनशी संबंधित विविध अभ्यासक्रम आहेत. 

अभियांत्रिकी पदवी आणि भाषेशी संबंधित अभ्यासक्रमांमध्येही, येथील विद्यार्थी अभ्यासक्रमादरम्यान उद्योगात काम करताना शिकतील आणि कमावतील. यामुळेच या संस्थेने 'शिका, कमवा आणि आपला ठसा उमटवा' असा नारा दिला आहे. शिक्षण पूर्ण झाल्यावर केवळ डिप्लोमाधारक विद्यार्थी २५ ते ३० हजार रुपयांमध्ये नोकरी सुरू करू शकतात. श्री विश्वकर्मा कौशल्य विद्यापीठाचे कुलगुरू राज नेहरू म्हणतात की, देशातील पहिले कौशल्य विद्यापीठ असल्याने आम्ही कौशल्य शिक्षणाचे मॉडेल तयार केले आहे. या अनोख्या मॉडेलमध्ये क्लासरूम थेट उद्योगाशी जोडलेली आहे. या दुहेरी एकात्मिक मॉडेलमुळे, विद्यार्थी एकाच वेळी शिकणे आणि शिकवणे दोन्ही करत आहेत. श्री विश्वकर्मा कौशल विद्यापीठाचे घोषवाक्य देखील हेच आहे, 'शिका, कमवा आणि आपली ओळख बनवा'.त्यानुसार प्रत्येक अभ्यासक्रमात 'ऑन द जॉब ट्रेनिंग'चा समावेश करण्यात आला आहे.